PMR Research jest wyspecjalizowanym działem firmy PMR, świadczącym usługi dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów. Oferujemy pełną gamę usług badania rynku (badania ilościowe i jakościowe) w Europie Środkowo-Wschodniej. Jesteśmy członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Badaczy Rynku i Opinii ESOMAR.

PMR Research świadczy w Turcji następujące usługi:

1. Badania konsumenckie
   
   • Testy produktów, w tym testy: opakowań, smaku, zapachu, wyglądu, nazw, prototypów itp. (więcej informacji o testach Central Location Test)
   • Testy konceptów reklamowych
   • Badania typu usage & attitude
   • Badania świadomości marki, brand tracking
   • Badania wizerunku marki (więcej informacji o naszej metodologii na podstronie Brand Image Insight)
   • Badania pozycjonowania marek
   • Badania skuteczności kampanii reklamowych
   • Badania satysfakcji klienta
   • Badania segmentacyjne
   • Badania cen
2. Badania business-to-business (B2B)
   • Analizy (raporty) branżowe obejmujące szacowanie wielkości rynku, udziałów głównych graczy i prognozowanie (więcej informacji o naszej metodologii na podstronie PMR MarketInsight)
   • Badania satysfakcji klienta
   • Badania satysfakcji partnerów biznesowych
   • Badania wśród pracowników
   • Analizy kanałów dystrybucji
   • Analizy konkurencji
   • Profile głównych graczy rynkowych
   • Badania segmentacyjne
   • Badania cen
   • Badania pozycjonowania marek
   • Tworzenie baz danych.
3. Badania rynku farmaceutycznego i medycznego

Dlaczego warto inwestować?

Kandydatura na członka UE Rynek liczący 72 mln osób Rozwinięty przemysł Rozwinięta infrastrukturaBrak przeszłości związanej z komunizmem lub II wojną światową Stabilne środowisko polityczne Opłacalna, wykwalifikowana siła robocza Członek unii celnej UE Dostęp do Europy, Bliskiego Wschodu i basenu Morza Czarnego Silne i długotrwałe więzi gospodarcze z państwami Zachodu Kultura najbardziej zbliżona do zachodniej wśród krajów Bliskiego Wschodu

Środowisko gospodarczo-handlowe

Turcja, stanowiąca olbrzymi rynek liczący 72 mln osób, jest krajem kandydującym do Unii Europejskiej. Pomimo zawartej już wcześniej unii celnej z UE, wyrażonej chęci wstąpienia do Unii oraz znacznych wysiłków poczynionych przez Turcję w celu zreformowania swojego systemu prawnego zgodnie z wymogami unijnymi, jej wejście do UE nie wydaje się być jednak prawdopodobne w najbliższej przyszłości. Na tle innych państw Europy Środkowo-Wschodniej Turcja wyróżnia się brakiem komunistycznej przeszłości, od dawna funkcjonującą gospodarką rynkową, a także silnymi więziami z państwami Zachodu poprzez swoje członkostwo w NATO. Przedsiębiorcza kultura tego kraju stworzyła gospodarkę o różnorodnym przemyśle oraz aktywnych uczestnikach krajowych, inwestorzy znajdą tu więc silną bazę dostawców. Kluczowe sektory czyniące z Turcji ciekawe miejsce inwestycji to między innymi przemysł motoryzacyjny, chemiczny i farmaceutyczny, technologie informacyjno-komunikacyjne, elektronika i produkcja urządzeń elektrycznych, produkcja maszyn oraz obróbka metali. Dzięki położeniu między Europą i Azją, z łatwym dostępem do Morza Czarnego, regionu śródziemnomorskiego, Bliskiego Wschodu i Bałkanów, jak również dzięki rozwiniętej infrastrukturze, Turcja oferuje ciekawe lokalizacje dla przedsiębiorstw logistycznych. Państwo to coraz mocniej przyswaja kulturę Zachodu, co zmniejsza bariery kulturowe podczas działań wstępnych. Słabymi stronami Turcji jako miejsca dla inwestycji są: problemy polityczne na tle mniejszości narodowych, zmienna równowaga sił między świeckim wojskiem a posługującą się zasadami islamu partią rządzącą, ryzyko walutowe i silna lokalna konkurencja w niektórych branżach. Natomiast zachęty dla inwestorów obejmują taką pomoc jak ulgi podatkowe, finansowanie składek na świadczenia społeczne, darmowy rozdział terenów, wsparcie w dziedzinie badań i rozwoju (B+R) oraz sieć stref rozwoju technologicznego. Podatek dochodowy od osób prawnych wynosi 20% – jest to wartość relatywnie wysoka w zestawieniu z sąsiadami z Europy Środkowo-Wschodniej, ale wciąż atrakcyjna w porównaniu do Europy Zachodniej.

W ostatnich latach PKB Turcji doświadczyło wzrostu o 6,9% i 4,7% odpowiednio w 2006 i 2007, a następnie ogromnego spadku tempa wzrostu do zaledwie 1,1% w 2008 roku. Przewiduje się, że w 2009 turecka gospodarka zmaleje o 3,2%, jednak rok 2010 ma przynieść odwrócenie tego trendu i wzrost krajowej gospodarki o 1,4%. W porównaniu do państw bałkańskich i bliskowschodnich spoza Zatoki Perskiej, Turcja posiada stosunkowo wysokie PKB na osobę, w 2008 roku zanotowane na poziomie 6,97 tysięcy euro (wzrost z poziomu 6,02 tys. euro w 2006), jednak w 2009 malejąca gospodarka obniży tę wartość do poziomu 6,22 tys. euro (prognozy na 2010 zakładają wartość 6,6 tys. euro). Kryzys ekonomiczny nie jest jedyną przyczyną spadku wartości PKB. Turcja posiada szybko rosnącą liczbę ludności, która w roku 2006 szacowana była na 69,7 mln, a już dwa lata później na 71,5 mln (wzrost o 2,6%); w 2010 ma ona wynieść 73,4 mln (co oznaczałoby 5,3% wzrost wobec danych początkowych z 2006).

W przeszłości Turcja stała się bazą produkcyjną dla wielu firm adresujących swoją ofertę nie tylko do odbiorców wewnątrz olbrzymiego rynku krajowego, ale także do Europy Południowej lub Wschodniej, krajów śródziemnomorskich oraz Bliskiego Wschodu. Eksport Turcji zwiększa się rok do roku – o 6,6% w 2006, 7,3% w 2007 i 2% w 2008. Jednak w miarę jak popyt na rynkach europejskich maleje na skutek trudności ekonomicznych, wskaźnik ten ma zmniejszyć się w 2009 o 10%, a następnie częściowo poprawić się w 2010, rosnąc o 6%.

Przez długie lata Turcja była znana z wysokiej inflacji, sięgającej nawet 121% w czerwcu 2003, ostatnio jednak zdołała zahamować ten problem, odnotowując wskaźnik CPI (Consumer Price Index) na poziomie 9,6% w 2006, 8,8% w 2007 oraz 10,5% w 2008 roku. Prognozy na lata 2009 i 2010 zakładają odpowiednio 6,4% i 6,3%. Wraz z ograniczeniem inflacji, turecka waluta – lira – uległa w 2005 roku denominacji w stosunku 1 nowa lira do 1 mln starych lir. Stare banknoty pozostały w obiegu do końca 2008 roku i obecnie podlegają wymianie jedynie w Banku Centralnym aż do 2014.

Percepcja korupcji została odnotowana w 2008 przez Transparency International na poziomie 4,6 (CPI – wskaźnik percepcji korupcji), co stanowiło poprawę względem wartości z poprzedniego roku (4,1). Taką samą wartość odnotowano również rok wcześniej. Natomiast w zestawieniu z innymi krajami pozycja Turcji w rankingu z 2008 podniosła się o sześć punktów, dając jej miejsce 58. na równi z Polską i Litwą oraz tylko nieco niżej niż Grecja czy Włochy (odpowiednio 4,7 i 4,8 w 2008).

Stopa bezrobocia w Turcji wynosiła 10,7% w 2008 (wzrost z 9,9% w 2007), podczas gdy w 2009 ma ona osiągnąć poziom 12,5%. W 2010 przewidywany jest nieznaczny spadek liczby zarejestrowanych bezrobotnych do wysokości 11,5%.

Średnia wartość wynagrodzenia w Turcji w roku 2008 zanotowana została na poziomie 943 euro (wzrost o 4% z wartości 907 euro w 2007), jednak według prognoz ma obniżyć się o 7,4% do poziomu 873 euro w 2009 roku.

Wśród najatrakcyjniejszych sektorów tureckiej gospodarki wymienić można:

• Przemysł samochodowy
• Przemysł chemiczny
• Przemysł farmaceutyczny
• Elektronikę i przemysł elektrotechniczny
• Technologie informacyjno-komunikacyjne
• Dystrybucję i logistykę
• Przemysł maszynowy
• Obróbkę metali

Social environment

Liczba ludności Turcji w 2008 roku wynosiła 71,5 mln mieszkańców, co oznacza, że w razie wstąpienia Turcji do UE byłaby ona drugim (po Niemczech) państwem Unii pod względem wielkości populacji. Społeczeństwo tureckie jest niezwykle młode w porównaniu z innymi krajami Europy – świadczy o tym odnotowana w 2009 średnia wieku 27,7 lat (27,4 i 28,1 odpowiednio dla mężczyzn i kobiet). Pomimo szybkiego tempa wzrostu liczby ludności Turcja wciąż posiada bardzo wysoki wskaźnik umieralności okołoporodowej o wartości 25,78 na tysiąc porodów, co pozostawia ją daleko w tyle za krajami rozwiniętymi.

99,8% mieszkańców Turcji to muzułmanie; państwo to posiada również silną mniejszość kurdyjską, stanowiącą 20% całej populacji.

Infrastruktura i środowisko technologiczne

W Turcji istnieje dobrze rozwinięta baza badań i rozwoju z wysoką liczbą uniwersytetów, instytutów i prywatnych jednostek B+R. Posiada ona również jasną i dobrze rozwiniętą politykę w dziedzinie zachęt inwestycyjnych do rozpoczynania tego typu działań oraz zapewnia niezbędną pomoc i wsparcie – także w formie ulg w podatkach i ubezpieczeniach społecznych. W ostatnich latach firmy takie jak Bosch czy Coca-Cola podjęły decyzję o założeniu tu swoich ośrodków badań i rozwoju, idąc w ślady wielu innych przedsiębiorstw (jak Mercedes, Unilever czy HP), które zdecydowały skorzystać z oferty Turcji na tym polu.

Jednym z problemów tureckiej gospodarki jest szybki wzrost zużycia energii elektrycznej – średnio o 7,2% rocznie w ostatnich dwóch dekadach. Źródło większości energii zużywanej lokalnie to ropa (37%), następnie gaz ziemny (23%), węgiel (27%, w tym brunatny 11%) oraz odnawialne źródła energii (13%). Jako że większość ropy i gazu pochodzi z importu, Turcja będzie musiała zmierzyć się z problemem przerwy w dostawach – w planach są zarówno reformy w sektorze, jak i inwestycje (także we wzrost wydajności zużycia energii). Do 2020 roku rząd planuje zbudować, być może przy pomocy ze strony Rosji, do trzech elektrowni atomowych o łącznej mocy 5 000 MW.

Blisko 39% mieszkańców Turcji miało dostęp do internetu w grudniu 2007, co daje jeden z najwyższych wyników w regionie. Użycie telefonów komórkowych osiągnęło 84% pod koniec 2007 roku i ma wzrosnąć do 100% w 2009.

Turecka sieć transportowa składa się z 8 697 kilometrów linii kolejowych (z czego 1 920 km to linie zelektryfikowane) oraz 64 000 km dróg. Państwo posiada rozległą sieć autostrad i dróg ekspresowych łączących niemal wszystkie większe tureckie miasta, dając w sumie 2 000 km dróg wysokiej jakości. Na 90 lotnisk z utwardzoną nawierzchnią siedem to porty międzynarodowe – Adana, Ankara, Antalya, Dalaman, Stambuł, Izmir i Trabzon. Należy także podkreślić, że Turcja posiada własne, dobrze rozwinięte budownictwo infrastrukturalne.

Ponadto Turcja stanowi ważne miejsce na mapie światowego transportu ropy i gazu, jako że znaczna część zasobów wydobywanych w basenach Morza Czarnego i Kaspijskiego przewożona jest albo drogą morską przez cieśninę Bosfor, albo przez rurociągi (Baku-Tbilisi-Ceyhan, Iran-Turcja i inne). 

Środowisko polityczne

Turcja jest demokracją parlamentarną o silnym rozdziale państwa i religii, zapoczątkowanym w 1923 poprzez stworzenie nowoczesnego, republikańskiego państwa tureckiego. Głową państwa jest prezydent, wybierany przez parlament na pięcioletnią kadencję (poprzednio na siedem lat). Władza wykonawcza spoczywa w rękach premiera i rządu, zaś władza ustawodawcza należy do jednoizbowego parlamentu złożonego z 550 deputowanych. Powszechne prawo wyborcze wprowadzone zostało w 1933 roku, dając wszystkim tureckim obywatelom powyżej osiemnastego roku życia prawo głosu w wyborach parlamentarnych. Najbliższe wybory parlamentarne i prezydenckie mają odbyć się w 2013 roku.

Turcja zgłosiła swoją kandydaturę na członka Unii Europejskiej w 1987 roku, będąc od 1963 państwem stowarzyszonym z UE. W 1999 została uznana za kraj kandydujący do pełnego członkostwa, zaś negocjacje rozpoczęły się w roku 2005. Akces Turcji jest istotnym tematem rozmów politycznych pomiędzy państwami Unii – pomimo rozwoju społecznego i gospodarczego jest to wciąż stosunkowo biedne państwo, o nierozwiązanych problemach politycznych zarówno wewnątrz kraju (polityka wobec mniejszości kurdyjskiej), jak i zagranicznych (Cypr), a także o odmiennym tle kulturowym, mimo iż na przestrzeni dziejów Turcja była bardzo aktywna w polityce europejskiej, szczególnie w regionie Bałkanów. Oczekuje się, iż proces negocjacji będzie długotrwały, a dyskusja wewnątrz Unii nasili się jeszcze bardziej w miarę postępowania rozmów.

Turcja jest członkiem wszystkich większych organizacji międzynarodowych. 

Dane ogólne

Powierzchnia: 780 580 km²
Liczba ludności: 71,5 mln (dane z 2008)
Stolica: Ankara
Języki: turecki, kurdyjski
Skład etniczny: Turcy (80%), Kurdowie (20%)
Państwa ościenne: Armenia (268 km), Azerbejdżan (9 km), Bułgaria (240 km), Gruzja (252 km), Grecja (206 km), Iran (499 km), Irak (352 km), Syria (822 km)

Główne wskaźniki ekonomiczne

	2006	2007	2008	2009f	2010f
PKB (EUR mld)	419,2	472,1	498,3	450,7	484,8
Ludność (mln)	69,7	70,6	71,5	72,4	73,4
PKB per capita (EUR)	6 018	6 688	6 968	6 222	6 609
PKB (w cenach stałych r-d-r %)	6,9	4,7	1,1	-3,2	1,4
Eksport, wartości realne, r-d-r (%)	6,6	7,3	2,6	-10,0	6,0
Import, wartości realne, r-d-r (%)	6,9	10,7	-3,1	-13,0	6,5
Stopa referencyjna banku centralnego	17,50	15,75	15,00	9,00	9,00
Wynagrodzenie miesięczne, nominalnie (EUR)	815	907	943	873	917
Stopa bezrobocia (%)	9,9	9,9	10,7	12,5	11,5
BIZ netto (EUR mld)	-0,6	-1,6	-1,8	-4,0	-3,0
BIZ % PKB	16,1	16,1	12,3	9,2	10,5
Kurs wymiany średni do USD	3,8	3,4	2,5	2,0	2,2
Kurs wymiany średni do EUR	46,2	48,4	50,2	44,4	42,3

Przydatne informacje

Waluta: lira turecka (TRY)
Strefa czasowa: GMT +2
Kod telefoniczny: +90


Jeśli chcieliby Państwo dowiedzieć się więcej na temat możliwości wejścia na rynek turecki, prosimy o bezpośredni kontakt:
tel. (48 12) 618 90 80
faks (48 12) 618 90 08
e-mail: info@pmr-r.com

---

---

Turcja badania rynku
PMR Research to firma badawcza oferująca pełną gamę usług badawczych (badania ilościowe i jakościowe), a także usługi wyszukiwania informacji i przygotowywania analiz branżowych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. PMR Research realizuje badania konsumenckie (takie jak np. badania satysfakcji, segmentacja rynku, badania wizerunku marki, produktu i inne) i badania firm (business to business) oraz przygotowuje kompleksowe analizy branżowe.

Turcja konsulting
PMR Consulting specjalizuje się w usługach doradczych dla firm zainteresowanych inwestycjami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Typowe projekty konsultingowe obejmują doradztwo strategiczne przy bezpośrednich inwestycjach zagranicznych, zarówno przy fuzjach i przejęciach, jak i przy inwestycjach typu greenfield. PMR Consulting specjalizuje się również w usługach badania otoczenia konkurencyjnego, poszukiwaniu partnerów biznesowych, dystrybutorów i potencjalnych dostawców.

Turcja raporty rynkowe
PMR Publications wydaje najwyższej jakości publikacje biznesowe na temat rynków Europy Środkowo-Wschodniej oraz innych atrakcyjnych pod względem inwestycyjnym rynków na świecie. Produkty PMR Publications to raporty analityczne, newsletter'y i serwisy internetowe dotyczące rynku budowlanego, rynku IT i telekomunikacyjnego, rynku farmaceutycznego i medycznego, rynku handlu detalicznego i rynku FMCG.

Turcja przykłady projektów