PMR Research jest wyspecjalizowanym działem firmy PMR, świadczącym usługi dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów. Oferujemy pełną gamę usług badania rynku (badania ilościowe i jakościowe) w Europie Środkowo-Wschodniej. Jesteśmy członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Badaczy Rynku i Opinii ESOMAR.

PMR Research świadczy w Macedonii następujące usługi:

1. Badania konsumenckie
   
   • Testy produktów, w tym testy: opakowań, smaku, zapachu, wyglądu, nazw, prototypów itp. (więcej informacji o testach Central Location Test)
   • Testy konceptów reklamowych
   • Badania typu usage & attitude
   • Badania świadomości marki, brand tracking
   • Badania wizerunku marki (więcej informacji o naszej metodologii na podstronie Brand Image Insight)
   • Badania pozycjonowania marek
   • Badania skuteczności kampanii reklamowych
   • Badania satysfakcji klienta
   • Badania segmentacyjne
   • Badania cen
2. Badania business-to-business (B2B)
   • Analizy (raporty) branżowe obejmujące szacowanie wielkości rynku, udziałów głównych graczy i prognozowanie (więcej informacji o naszej metodologii na podstronie PMR MarketInsight)
   • Badania satysfakcji klienta
   • Badania satysfakcji partnerów biznesowych
   • Badania wśród pracowników
   • Analizy kanałów dystrybucji
   • Analizy konkurencji
   • Profile głównych graczy rynkowych
   • Badania segmentacyjne
   • Badania cen
   • Badania pozycjonowania marek
   • Tworzenie baz danych.
3. Badania rynku farmaceutycznego i medycznego

Dlaczego warto inwestować?

Państwo kandydujące do UE Rosnąca stabilizacja Stały wzrost wskaźnika PKB Niska stopa inflacji Dobrze wykształcona i wykwalifikowana siła robocza Korzystne położenie geograficzne i dobrze rozwinięta infrastruktura Jedne z najniższych podatków w Europie – 10% podatek dochodowy zarówno od osób prawnych, jak i fizycznych Rozluźnione wymagania prawne Duża pula siły roboczej Stosunkowo niskie koszty zatrudnienia Redukcja składek na świadczenia społeczne od 2009 Wzrost wskaźnika inwestycji publicznych z 3% do 6% PKB

Środowisko gospodarczo-handlowe

W momencie odzyskania niepodległości we wrześniu 1991, Macedonia była najmniej rozwiniętą z byłych republik jugosłowiańskich, odpowiedzialną za zaledwie 5% całkowitej produkcji dóbr i usług federacji. Brak wzrostu gospodarczego trwał do 1996, zaostrzony przez sankcje jakie ONZ nałożyło na zmniejszone państwo Jugosławii, będące jednym z jej największych rynków, oraz przez greckie embargo gospodarcze będące konsekwencją sporu dotyczącego nazwy „Macedonia” i macedońskiej flagi. W 1996 wskaźnik wzrostu zaczął się podnosić i tendencja ta utrzymywała się aż do 2001, kiedy to nastąpił gwałtowny spadek gospodarczy spowodowany niepokojami społecznymi wywołanymi przez albańskich rebeliantów. Jednak bliska relacja między Macedonią a Unią Europejską, a także mocne zaangażowanie rządu w implementację niezbędnych reform strukturalnych napędzały wzrost gospodarczy w ostatnich latach, czego efektem był średni wskaźnik wzrostu PKB w okresie 2004-2008 na poziomie 4,6% rocznie (w porównaniu do tylko 1,55% w latach 2000-2004). Jako że Macedonia nie jest jednak odporna na globalne problemy gospodarcze, obecnie przewiduje się spadek PKB o 2% w 2009, a następnie stopniowy wzrost. Pod względem produkcji przyczynią się do tego głównie przemysł i usługi, pod względem wydatkowania – eksport oraz inwestycje.

Środowisko gospodarcze w Macedonii jest korzystne pod względem podatków, przy stosunkowo niskiej stopie podatkowej wynoszącej 10%. W porównaniu do innych krajów w regionie, napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) do Macedonii jest dość niski. Przy wskaźniku BIZ wynoszącym w 2005 zaledwie 39 euro na osobę, Macedonia znalazła się na ostatniej pozycji wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej. Całkowita wartość skumulowana inwestycji do końca 2005 roku wynosiła nieco ponad 1 mld euro. W 2006 napływ BIZ osiągnął wartość około 350 mln euro, ale już w 2007 wzrósł do 470 mln euro, a rok później wyniósł 420 mln euro. Głównym źródłem tych inwestycji jest prywatyzacja przedsiębiorstw państwowych sprzedawanych na międzynarodowych przetargach, a także nieliczne inwestycje od podstaw.

Największe inwestycje zagraniczne w Macedonii ulokowane zostały w sektorze telekomunikacyjnym, energetycznym, przemyśle rafineryjnym, produkcji cementu, przemyśle stalowym oraz górnictwie. Wśród największych inwestorów można wymienić firmy: Matav, Johnson Controls, EVN, Titan, Hellenic Petroleum i inne. Sektory uważane za najbardziej atrakcyjne dla BIZ obejmują: wyroby tekstylne i skórzane, obuwnictwo, uprawę warzyw i owoców, produkcję jagnięciny, przetwórstwo i pakowanie żywności, produkcję wina, tytoniu i papierosów, turystykę, wyroby ze stali i metalu, przemysł chemiczny i farmaceutyczny, montaż autobusów i samochodów, sprzęt elektryczny i silniki elektryczne, budownictwo, infrastrukturę, bankowość, telekomunikację i działalność usługową.

Stopa inflacji w Macedonii spadła znacząco na początku obecnej dekady, z 350% w 1993 do 2,3% w 2007, a następnie znów wzrosła w 2008 osiągając 8,3%.

W opinii wielu ekspertów, bezrobocie stanowi największy problem macedońskiej gospodarki. Oficjalnie wskaźnik bezrobocia w Macedonii wyniósł 33% w 2008, zgodnie ze standardami Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP). Z powodu obecności szarej strefy w macedońskiej gospodarce uważa się, iż w rzeczywistości proporcja ta jest nieco niższa, to znaczy między 25% a 30%, co wciąż jednak stanowi bardzo wysoki poziom bez znaczącej tendencji spadkowej.

Wartość importu w euro w 2008 osiągnęła poziom 2,82 mld, podczas gdy wartość eksportu została odnotowana na poziomie 4,86 mld (co daje wzrost odpowiednio o 23% i 36%), ale także zaowocowało niekorzystnym dla Macedonii bilansem handlu zagranicznego.  

Infrastruktura i środowisko technologiczne

System komunikacyjny w Macedonii składa się z sieci dróg o łącznej długości 9 205 km (dla usług przewozowych) oraz sieci linii kolejowych równej ponad 900 km. System telekomunikacji stacjonarnej jest rozległy. Ponad dwie trzecie linii telefonicznych znajduje się na obszarach miejskich, jednak także większość wsi ma dostęp do usług telefonicznych. W 2006 roku Macedonia posiadała 1 417 mln użytkowników telefonów komórkowych oraz 490 900 linii stacjonarnych. Użytkowanie internetu jest wciąż na niskim poziomie – według ostatnich sondaży tylko około 35% mieszkańców Macedonii używa na co dzień internetu.  

Środowisko społeczne

Liczba ludności Republiki Macedonii wynosi 2 mln mieszkańców. Obecna struktura etniczna kraju jest stabilna; większość stanowią rdzenni Macedończycy, a najliczniejszą mniejszością są Albańczycy – 24% populacji. Inne grupy etniczne Macedonii to Turcy, Romowie i Serbowie. Językiem urzędowym jest macedoński.

Macedoński system edukacyjny składa się z edukacji przedszkolnej, podstawowej, średniej i wyższej. Cztery uniwersytety państwowe to Skopijski Uniwersytet Świętego Cyryla i Metodego, Uniwersytet Świętego Klemensa z Ochrydy w Bitoli, Państwowy Uniwersytet w Tetovie oraz Uniwersytet im. Goce Delčeva w Sztipie. Ponadto w Macedonii działają liczne uniwersytety prywatne. Warto zauważyć, że Agencja Stanów Zjednoczonych do spraw Rozwoju Międzynarodowego (USAID) rozpoczęła projekt pod nazwą Macedonia Connects, dzięki któremu Macedonia stała się pierwszym na świecie państwem z usługą szerokopasmowych połączeń bezprzewodowych. Według danych Ministerstwa Edukacji i Nauk, 461 szkół w Macedonii ma dostęp do internetu.  

Środowisko polityczne

Od 1945 roku Macedonia była republiką Federacji Jugosłowiańskiej; 8 września 1991, w wyniku referendum przeprowadzonego wśród mieszkańców, Macedonia została ogłoszona suwerennym i niezależnym państwem. Republika Macedonii jest demokracją parlamentarną, gdzie rolę wykonawczą sprawuje rząd, utworzony z koalicji partii zasiadających w jednoizbowym parlamencie. Posiada niezależną władzę sądowniczą z sądem konstytucyjnym. Zgromadzenie składa się ze 120 deputowanych, wybieranych co cztery lata. Rola prezydenta państwa jest głównie reprezentacyjna, jako że rzeczywista władza spoczywa w rękach szefa rządu. Prezydent Macedonii wybierany jest na pięć lat, z prawem do dwukrotnej reelekcji. Obecnie urząd prezydenta sprawuje Gjorgje Ivanov.

Macedonia jest członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE). Republika Macedonii jest kandydatem na członka NATO i struktur UE. Pod względem administracyjnym Macedonia podzielona jest na 8 regionów i 84 gminy.

Dane ogólne

Powierzchnia: 25 713 km²
Liczba ludności: 2,05 mln (dane z 2008)
Stolica: Skopje
Język: macedoński
Państwa ościenne: Serbia i Kosowo na północy, Albania na zachodzie, Grecja na południu i Bułgaria na wschodzie
Skład etniczny: Macedończycy (64,18%), Albańczycy (25,17%), Turcy (3,85%), Romowie (2,66%), Serbowie (178%) i inni.

Główne wskaźniki ekonomiczne

	2006	2007	2008	2009f	2010f
PKB (EUR mld)	5,28	5,77	6,62
Ludność (mln)	2,043	2,049	2,055
PKB per capita (EUR)	2 584	2 816	3 221
PKB (w cenach stałych r-d-r %)	40	5,9	5,0
Eksport, wartości realne, r-d-r (%)	6	25	23
Import, wartości realne, r-d-r (%)	5	24	36
Inflacja CPI (średnio, r-d-r %)	3,2	2,3	8,3
Stopa referencyjna banku centralnego	10,7	9,9	9,8
Wynagrodzenie miesięczne, nominalnie (EUR)	391	414	490
Stopa bezrobocia (%)	36,0	34,9	33,0
BIZ netto (EUR mld)	0,32	0,47	0,42
BIZ % PKB	6,1	8,1	6,3
Rezerwy walutowe (EUR mld)	1,42	1,52
Kurs wymiany średni do USD	48,79	44,72	41,86
Kurs wymiany średni do EUR	61,19	61,18	61,27

Ostatnia aktualizacja: II kwartał 2009

Przydatne informacje

Waluta: denar macedoński (MKD)
Strefa czasowa: CET, CEST
Kod telefoniczny: +389

Jeśli chcieliby Państwo dowiedzieć się więcej na temat możliwości wejścia na rynek macedoński, prosimy o bezpośredni kontakt:
tel. (48 12) 618 90 80
faks (48 12) 618 90 08
e-mail: info@pmr-r.com

---

---

Macedonia badania rynku
PMR Research to firma badawcza oferująca pełną gamę usług badawczych (badania ilościowe i jakościowe), a także usługi wyszukiwania informacji i przygotowywania analiz branżowych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. PMR Research realizuje badania konsumenckie (takie jak np. badania satysfakcji, segmentacja rynku, badania wizerunku marki, produktu i inne) i badania firm (business to business) oraz przygotowuje kompleksowe analizy branżowe.

Macedonia konsulting
PMR Consulting specjalizuje się w usługach doradczych dla firm zainteresowanych inwestycjami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Typowe projekty konsultingowe obejmują doradztwo strategiczne przy bezpośrednich inwestycjach zagranicznych, zarówno przy fuzjach i przejęciach, jak i przy inwestycjach typu greenfield. PMR Consulting specjalizuje się również w usługach badania otoczenia konkurencyjnego, poszukiwaniu partnerów biznesowych, dystrybutorów i potencjalnych dostawców.

Macedonia raporty rynkowe
PMR Publications wydaje najwyższej jakości publikacje biznesowe na temat rynków Europy Środkowo-Wschodniej oraz innych atrakcyjnych pod względem inwestycyjnym rynków na świecie. Produkty PMR Publications to raporty analityczne, newsletter'y i serwisy internetowe dotyczące rynku budowlanego, rynku IT i telekomunikacyjnego, rynku farmaceutycznego i medycznego, rynku handlu detalicznego i rynku FMCG.