PMR Research jest wyspecjalizowanym działem firmy PMR, świadczącym usługi dostosowane do indywidualnych potrzeb klientów. Oferujemy pełną gamę usług badania rynku (badania ilościowe i jakościowe) w Europie Środkowo-Wschodniej. Jesteśmy członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Badaczy Rynku i Opinii ESOMAR.

PMR Research świadczy w Chorwacji następujące usługi:

1. Badania konsumenckie
   
   • Testy produktów, w tym testy: opakowań, smaku, zapachu, wyglądu, nazw, prototypów itp. (więcej informacji o testach Central Location Test)
   • Testy konceptów reklamowych
   • Badania typu usage & attitude
   • Badania świadomości marki, brand tracking
   • Badania wizerunku marki (więcej informacji o naszej metodologii na podstronie Brand Image Insight)
   • Badania pozycjonowania marek
   • Badania skuteczności kampanii reklamowych
   • Badania satysfakcji klienta
   • Badania segmentacyjne
   • Badania cen
2. Badania business-to-business (B2B)
   • Analizy (raporty) branżowe obejmujące szacowanie wielkości rynku, udziałów głównych graczy i prognozowanie (więcej informacji o naszej metodologii na podstronie PMR MarketInsight)
   • Badania satysfakcji klienta
   • Badania satysfakcji partnerów biznesowych
   • Badania wśród pracowników
   • Analizy kanałów dystrybucji
   • Analizy konkurencji
   • Profile głównych graczy rynkowych
   • Badania segmentacyjne
   • Badania cen
   • Badania pozycjonowania marek
   • Tworzenie baz danych.
3. Badania rynku farmaceutycznego i medycznego

Dlaczego warto inwestować?

Kandydat na członka UE Dobrze rozwinięta infrastruktura transportowa Długoletnie tradycje przemysłowe Wykwalifikowana i wykształcona siła robocza Korzystne położenie geograficzne Proste kryteria pomocy finansowej Pozycja w górnej dziesiątce pod względem reform w rankingu Banku Światowego z 2006 Ustawodawstwo zharmonizowane z UE Kontakty z gospodarkami Zachodu nawet w latach komunizmu Pula dostępnej siły roboczej Krajowy rynek Projekty PPP Ciekawe położenie dla nowatorskich branż

Środowisko gospodarczo-handlowe

Chorwacka gospodarka od lat dziewięćdziesiątych odnotowuje stały wzrost na średnim poziomie 4%. Według raportu Doing Business Banku Światowego, Chorwacja zajmuje 97. pozycję na 178 pod względem łatwości prowadzenia wymiany handlowej oraz pozycję 93. na 178 pod względem łatwości zakładania firmy. Kryteria systemu podatkowego i łatwości pozyskiwania kapitału również wydają się być stosunkowo bezproblemowe, dając Chorwacji odpowiednio pozycję 43. i 48. Z drugiej strony, pod względem kryteriów ochrony inwestorów i zatrudniania pracowników, Chorwacja wypada źle w zestawieniu z innymi gospodarkami na świecie. Największy problem stanowi uzyskiwanie licencji i pozwoleń przy zakładaniu firm – kryterium, według którego Chorwacja zajmuje 168. miejsce na 178.

Jako wielki sukces i korzystny wskaźnik dla przyszłych inwestorów należy ocenić fakt umieszczenia Chorwacji na drugiej pozycji pod względem reform ułatwiających prowadzenie wymiany handlowej. Według raportu Banku Światowego Chorwacja przeprowadziła modernizację w czterech z dziesięciu badanych obszarów. Rejestrowanie nieruchomości w Chorwacji stanowiło w przeszłości długi i uciążliwy proces trwający blisko tysiąc dni; obecnie trwa około 175 dni, co oznacza ogromny postęp i sześciokrotne przyspieszenie tego procesu. Dodatkowo kapitał stał się bardziej dostępny, co znacznie ułatwiło zakładanie firm. Jedynym krajem na świecie, który dokonał większych ulepszeń i ułatwień prowadzenia wymiany handlowej jest Egipt.

Przedakcesyjne fundusze unijne, wraz z dofinansowaniem z Banku Światowego i Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), umożliwią ważne ulepszenia w infrastrukturze, ze szczególnym naciskiem na transport i edukację. Chorwacja oferuje solidną strukturę i infrastrukturę makroekonomiczną – czynniki podstawowe z punktu widzenia inwestorów. Niesprawnie działająca administracja publiczna i sądowa stanowią jednak istotne przeszkody w szybkim i skutecznym prowadzeniu wymiany handlowej. Gospodarka Chorwacji jest oparta przede wszystkim na usługach, przy sektorze usług stanowiącym 61,2% całkowitego PKB. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) i prywatna konsumpcja są głównymi przyczynami stałego wzrostu. Coraz więcej firm wybiera stolicę Chorwacji, Zagrzeb, na centrum sprzedaży i marketingu.

W roku 2007 wskaźnik wzrostu PKB odnotowano na poziomie 5,5%, następnie w 2008 wskaźnik ten spadł o 3,1 punktu procentowego osiągając poziom 2,4%. Oczekuje się, że w 2009 wskaźnik wzrostu osiągnie wartość negatywną na poziomie -3,7%, następnie w 2010 będzie on bliski zeru, jakkolwiek o wartości pozytywnej. PKB na osobę wyniosło 10 500 euro w 2008, zaś w 2009 ma wynosić 9 860 euro. Większość PKB pochodzi z usług, głównie turystycznych, a w drugiej kolejności – z przemysłu.

Stopę inflacji zanotowano na poziomie 2,9% w roku 2007; w kolejnym roku wskaźnik wzrostu podskoczył do 6,1%. Przewiduje się, że w latach 2009 i 2010 stopa inflacji zmniejszy się odpowiednio do 2,1% i 2,5% pod wpływem ogólnego spowolnienia w chorwackiej gospodarce. Według Międzynarodowego Funduszu Walutowego wskaźnik inflacji powinien utrzymać się w obszarze 3% do roku 2014.

Stopa bezrobocia w 2008 wyniosła 8,6%, co oznacza spadek w porównaniu do danych z lat poprzednich – 11,2% w 2006 i 9,6% w 2007. Obecne prognozy zakładają odwrócenie tego trendu i wzrost liczby bezrobotnych Chorwatów (w stosunku do całkowitej liczby ludności w wieku produkcyjnym) do wysokości 10,5% w 2009 oraz 11% w 2010. W Chorwacji wciąż istnieje znacząca nierówność społeczna; wskaźnik PKB na osobę w Zagrzebiu – najbogatszym regionie – znacznie przewyższa wskaźnik z innych obszarów, przede wszystkim regionów dotkniętych wojną.

Turystyka i bankowość to dwa najpopularniejsze sektory pod względem BIZ, przy łącznej wartości 2,8 mld euro (spadek z 3,5 mld euro w 2007). Trzej główni inwestorzy to Austria, Belgia i Holandia.

Chorwacja posiada znaczny deficyt eksportu; od 2005 import przewyższa eksport co najmniej dwukrotnie. Głównym partnerem zarówno w imporcie, jak i eksporcie są Włochy, a zaraz za nimi Niemcy i Słowenia.

Głównymi sektorami produkcji przemysłowej są: elektrotechnika, farmacja, tekstylia, przetwórstwo spożywcze, chemikalia, produkcja maszyn i urządzeń, budownictwo okrętowe i sprzęt telekomunikacyjny. Restrukturyzacja budownictwa okrętowego będzie głównym priorytetem chorwackiego rządu w najbliższych kilku latach. Eksport przemysłowy stanowi ponad 95% całkowitego eksportu towarów. Główne przedsiębiorstwa przemysłowe znajdują się w pobliżu takich ośrodków miejskich jak Zagrzeb, Zadar, Rijeka, Split, Osijek, Karlovac, Sisak i Varaždin.

Chorwacja położona jest w południowo-wschodniej części Europy, między Kotliną Panońską a Morzem Śródziemnym. Graniczy ze Słowenią i Węgrami na północy, z Serbią na północnym wschodzie, z Bośnią i Hercegowiną na wschodzie i Czarnogórą na południowym wschodzie. Na południu i zachodzie posiada dostęp do Adriatyku oraz dzieli z Włochami granicę morską w Zatoce Triesteńskiej.

Środowisko społeczne

W ostatnich latach Chorwacja doświadczyła nasilonej migracji z powodu nierównego rozwoju gospodarczego niektórych regionów. Większość migrantów wybiera obszary wzrostu gospodarczego, takie jak miasto stołeczne Zagrzeb, którego populacja wzrosła ponad dwukrotnie i liczy obecnie około milion mieszkańców. Równolegle do gwałtownego procesu urbanizacji drastycznie spadł wskaźnik urodzeń – z 22,2 urodzeń na tysiąc mieszkańców w 1947 do 9,3 na tysiąc w 2007. Obecnie liczba ludności Chorwacji wynosi 4,5 mln i nie zmienia się od 2004 roku. Migracja netto w 2007 wyniosła 12 000. Proporcję mężczyzn i kobiet zanotowano w 2008 na poziomie 0,93.

Środowisko polityczne

Wśród byłych republik Jugosławii Chorwacja okazała się być jednym z krajów cieszących się największym powodzeniem. Od momentu przyjęcia konstytucji z 1990 roku Chorwacja jest demokracją parlamentarną. Wszystkim obywatelom przysługuje wolność, równość i prawa człowieka. W porównaniu do państw ościennych, ryzyko polityczne związane z prowadzeniem wymiany handlowej jest stosunkowo niskie. Stabilność polityczna nierzadko stanowi zachętę dla zagranicznych inwestorów. Chorwacja jest członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) oraz Rady Europy; kandyduje również do członkostwa w Unii Europejskiej, która jest dla Chorwacji najważniejszym partnerem handlowym, oraz otrzymała zaproszenie do wstąpienia do NATO w kwietniu 2008.

Prezydent Chorwacji, głowa państwa, wybierany jest w trybie wyborów powszechnych na okres pięciu lat. Ponadto prezydent jest naczelnym dowódcą sił zbrojnych i bierze udział w podejmowaniu decyzji w kwestiach związanych z polityką zagraniczną i bezpieczeństwem narodowym. Parlament Chorwacji jest jednoizbowym organizmem prawodawczym złożonym z 152 przedstawicieli (jeden mandat dodano podczas wyborów parlamentarnych w listopadzie 2003), wybieranych w głosowaniu powszechnym na cztery lata. W 2005 Stjepan Mesić został ponownie wybrany na urząd prezydenta, zapewniając tym samym kontynuację polityki proeuropejskiej i prozachodniej na kolejne kilka lat. Chorwacki premier Ivo Sander, popierany przez parlament, uczynił akces do UE i NATO sprawą nadrzędną. Wzrost i stabilność gospodarcza, z naciskiem na rolnictwo i turystykę, to wewnętrzne priorytety Chorwacji.

Unia Europejska wyraża swoje głębokie zaniepokojenie w kwestii sądownictwa i wysokiego poziomu korupcji, które w opinii UE może znacząco podważyć rozwój gospodarczy państwa. Oczekuje się, że Chorwacja stworzy bardziej sprawne kompetencje administracyjne, niezbędne do wprowadzenia acquis communautaire. Przewiduje się zakończenie negocjacji członkowskich między UE a Chorwacją w 2009 (jedną z przeszkód w tym procesie stanowi konflikt graniczny z sąsiednią Słowenią).

Rząd rozpoczął kilka ważnych reform w celu poprawienia klimatu inwestycyjnego, w tym wprowadzenie programu one stop shop, obejmującego rejestrację firmy, podatki i opłaty celne. Reformy te były bardzo udane – wysiłki Chorwacji zostały docenione przez Bank Światowy w raporcie Doing Business 2008, umieszczając ją na pierwszej pozycji w Europie, a drugiej na świecie pod względem reform.

Infrastruktura i środowisko technologiczne

W Chorwacji krzyżują się najważniejsze drogi w Europie. Według standardów wschodnioeuropejskich infrastruktura Chorwacji jest stosunkowo rozwinięta. Przez ostatnią dekadę sieć komunikacyjna znacząco się rozwijała, a największe znaczenie miała budowa dróg. Zaawansowany poziom rozwoju sieci autostrad nie odpowiada jednak stanowi dróg państwowych, powiatowych i lokalnych. W 2004 chorwacki rząd przyjął Program Budowy i Konserwacji Dróg Publicznych na lata 2005-2008. Rząd inwestuje znaczne środki w infrastrukturę krajową, aby przyciągnąć inwestorów, dla których rozwinięta infrastruktura jest niezbędnym czynnikiem w zakładaniu przedsiębiorstw. Chorwacja chce stać się kluczowym centrum tranzytowym i gospodarczym w regionie. Istniejąca sieć autostrad, dróg lądowych i lotniczych wraz z portami morskimi zapewnia dobre pokrycie obszaru, jednakże rząd, dostrzegając możliwość ulepszenia sytuacji, podejmuje różnego rodzaju kroki i wysiłki w tym celu.

Według Banku Światowego, sieć transportowa w Chorwacji składa się z około 27 000 km numerowanych dróg międzymiastowych i 22 000 km dróg lokalnych. Warto zauważyć, że po kilku latach ciągłego rozwoju łączna ilość autostrad w Chorwacji sięgnęła pod koniec 2007 roku 1 163 km.

Sieć kolejowa ma długość 2 644 km, z czego około 250 km to kolej dwutorowa, a 1 000 km – zelektryfikowana. Co ciekawe, długość kolei chorwackich przewyższa średnią europejską o prawie 40%; na każde 100 000 mieszkańców przypada ponad 60 km linii kolejowych. Główne porty morskie to Rijeka i Ploče, ponadto istnieje pięć portów drugorzędnych i liczne porty rzeczne rozłożone wzdłuż 918 km rzek Sawy i Drawy.
Wskaźnik penetracji internetu osiągnął 44% w połowie 2008 roku; ten sam wskaźnik dla telefonii komórkowej przekroczył próg 100% w drugim kwartale 2007 roku.

Dane ogólne

Powierzchnia: 56 594 km²
Liczba ludności: 4,4 mln (2008)
Stolica: Zagrzeb
Język: chorwacki
Skład etniczny: Chorwaci
Państwa ościenne: Bośnia i Hercegowina (932 km), Węgry (329 km), Serbia (241 km), Czarnogóra (25 km), Słowenia (455 km)

Główne wskaźniki ekonomiczne

	2006	2007	2008	2009f	2010f
PKB (EUR mld)	39.0	42,9	46,4	43,7	45,8
Ludność (mln)	4,4	4,4	4,4	4,4	4,4
PKB per capita (EUR)	8 774	9 662	10 462	9 856	10 322
PKB (w cenach stałych r-d-r %)	4,7	5,5	2,4	-3,7	0,2
Eksport, wartości realne, r-d-r (%)	6,5	4,3	1,7	-4,0	0
Import, wartości realne, r-d-r (%)	7,4	6,5	3,6	-5,0	0,3
Inflacja CPI (średnio, r-d-r %)	3,2	2,9	6,1	2,7	2,5
Wynagrodzenie miesięczne, nominalnie (EUR)	906	961	1 044	1 021	1 048
Stopa bezrobocia (%)	11,2	9,6	8,6	10,5	11,0
BIZ netto (EUR mld)	2,6	3,5	2,8	1,5	1,7
BIZ % PKB	6,6	8,1	6,1	3,4	3,7
Rezerwy walutowe (EUR mld)	8,7	9,3	9,1	7,8	8,5
(Cur.Acc-BIZ)/PKB (%)	-0,3	0,5	-3,5	-2,7	-1,7
Kurs wymiany średni do USD	5,83	5,35	4,91	5,78	5,71
Kurs wymiany średni do EUR	7,33	7,34	7,22	7,50	7,50

Ostatnia aktualizacja: II kwartał 2009  

Przydatne informacje

Waluta: kuna (HRK)
Strefa czasowa: GMT +1
Kod telefoniczny: +385


Jeśli chcieliby Państwo dowiedzieć się więcej na temat możliwości wejścia na rynek chorwacki, prosimy o bezpośredni kontakt:
tel. (48 12) 618 90 80
faks (48 12) 618 90 08
e-mail: info@pmr-r.com

---

---

Chorwacja badania rynku
PMR Research to firma badawcza oferująca pełną gamę usług badawczych (badania ilościowe i jakościowe), a także usługi wyszukiwania informacji i przygotowywania analiz branżowych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. PMR Research realizuje badania konsumenckie (takie jak np. badania satysfakcji, segmentacja rynku, badania wizerunku marki, produktu i inne) i badania firm (business to business) oraz przygotowuje kompleksowe analizy branżowe.

Chorwacja konsulting
PMR Consulting specjalizuje się w usługach doradczych dla firm zainteresowanych inwestycjami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Typowe projekty konsultingowe obejmują doradztwo strategiczne przy bezpośrednich inwestycjach zagranicznych, zarówno przy fuzjach i przejęciach, jak i przy inwestycjach typu greenfield. PMR Consulting specjalizuje się również w usługach badania otoczenia konkurencyjnego, poszukiwaniu partnerów biznesowych, dystrybutorów i potencjalnych dostawców.

Chorwacja raporty rynkowe
PMR Publications wydaje najwyższej jakości publikacje biznesowe na temat rynków Europy Środkowo-Wschodniej oraz innych atrakcyjnych pod względem inwestycyjnym rynków na świecie. Produkty PMR Publications to raporty analityczne, newsletter'y i serwisy internetowe dotyczące rynku budowlanego, rynku IT i telekomunikacyjnego, rynku farmaceutycznego i medycznego, rynku handlu detalicznego i rynku FMCG.