Wstęp
Na przełomie września i października 2008 r. PMR Research, dział badań rynkowych firmy PMR (
www.research-pmr.com), przeprowadził badanie wśród 57 operatorów sieci restauracji, barów i kawiarni na rynku polskim. Celem badania było zgromadzenie danych na temat aktualnego stanu polskiego rynku gastronomicznego i prognoz wzrostu w najbliższej przyszłości. Miało ono także pomóc ocenić obecną i przyszłą sytuację ekonomiczną uczestników rynku. Na podstawie informacji uzyskanych od członków kierownictwa firm działających w tym sektorze określiliśmy również główne czynniki hamujące wzrost oraz czynniki stymulujące rozwój tego rynku w Polsce. Korzystając z powyższego badania pod koniec stycznia PMR Publications wyda szczegółowy raport zatytułowany „Rynek HoReCa w Polsce 2009” szerzej opisujący sytuację w tym sektorze. Niniejszy artykuł przedstawia wybrane wyniki wspomnianego badania.
Najpopularniejsze miejsca lokalizacji restauracji w Polsce
Najpopularniejszymi miejscami lokalizacji restauracji sieciowych w Polsce są przede wszystkim centra handlowe oraz ścisłe centra miast.
Rodzaje menu
Rodzaje dań podawanych w restauracjach sieciowych działających w Polsce nie są zbyt zróżnicowane. Jedna na cztery sieci oferuje dania amerykańskie lub
fast food. Podobny odsetek serwuje tradycyjną kuchnię polską. W jednej piątej wszystkich restauracji sieciowych sprzedaje się dania kuchni włoskiej (uwzględnione są tu również sieci pizzerii). Jest również niewielka liczba sieci, gdzie można zamówić bardziej wyrafinowane dania, czyli wegetariańskie czy regionalne, np. gruzińskie, hiszpańskie a nawet francuskie. Jedna na dziesięć to tzw. restauracja
fusion łącząca kuchnie trzech i więcej regionów.
Konkurencja
W badaniu poproszono również właścicieli restauracji sieciowych o wskazanie ich głównych konkurentów. W segmencie kawiarni sieciowych najczęściej wymieniano Coffeeheaven, Costa Coffee, Cafe Nescafe i W Biegu Cafe. Natomiast w segmencie restauracji niemal wszyscy respondenci wymieniali restauracje Sphinx. Operatorzy restauracji
fast food wskazywali głównie na McDonald’s oraz na restauracje będące własnością firmy American Restaurants, tj. Pizza Hut, KFC czy Rodeo Drive. Jeśli chodzi o pizzerie, jako głównych konkurentów wymieniano Telepizza, Da Grasso, Pizza Hut i Dominium.
Uzyskane wyniki wskazują, że najsilniejsza konkurencja istnieje pośród sieci kawiarni i pizzerii, co ma związek z tym, że główni gracze w tych segmentach posiadają zbliżoną ofertę. To automatycznie sprawia, że stają się oni dla siebie bezpośrednią konkurencją. Skutkiem tego respondenci zazwyczaj wskazywali na kilka sieci jako swoich głównych konkurentów. W segmencie restauracji sytuacja jest nieco inna. Tutaj są większe możliwości wyróżnienia się i uzyskania przewagi konkurencyjnej poprzez zbudowanie oryginalnej oferty.
Segmenty rynku o największych możliwościach rozwoju
Zdaniem naszych respondentów, największe możliwości wzrostu istnieją w segmentach restauracji typu
casual, kawiarni sieciowych i restauracji
fast food.
Rozwój segmentu restauracji casual wynika ze zmian w stylu życia. Coraz więcej osób jada poza domem w przyjemnej atmosferze, choć nie wszyscy mogą pozwolić sobie na bardziej ekskluzywne restauracje. Znaczące możliwości wzrostu segmentu restauracji casual istnieją również w mniejszych miastach i miejscowościach, gdzie średni poziom przychodów jest niższy i gdzie liczba lokali gastronomicznych jest niewystarczająca.
Kawiarnie i restauracje fast food będą nadal cieszyły się coraz większą popularnością, ponieważ coraz więcej osób w czasie pracy woli jeść posiłek w jakimś lokalu lub zamawiać jedzenie zamiast w domu przyrządzać kanapki. Nie dysponując zbyt dużą ilością czasu na posiłek, osoby te preferować będą miejsca z szybką obsługą i często decydować się będą na zamawianie dań na wynos. Natomiast jeśli chodzi o kawiarnie, istotnym czynnikiem również są zmiany stylu życia i moda. Ponadto w opinii naszych respondentów, koszty uruchomienia tego typu kawiarni są stosunkowo niskie, podczas gdy osiągane marże dość wysokie.
Jeśli chodzi o restauracje z sektora premium, głównym czynnikiem wzrostu będzie rosnące zapotrzebowanie ze strony klientów biznesowych, w tym również przedstawicieli firm zagranicznych.
Możliwości wzrostu
Naszych respondentów poprosiliśmy również o wymienienie najważniejszych czynników stymulujących rozwój polskiego rynku restauracyjnego w najbliższej przyszłości. Zgromadzone wyniki wskazują na to, że restauratorzy wiążą nadzieję przede wszystkim z dalszym wzrostem siły nabywczej Polaków, który ma sprawić, że coraz więcej osób będzie stać na jadanie w restauracjach. Co piąta firma wskazała na własne działania marketingowe jako czynnik wzrostu, a co szósta wymieniła wzmocnienie przywiązania klientów do marki. Stosunkowo duży odsetek respondentów (14%) przewiduje, że połączenie z konkurencyjną firmą lub wejście inwestora zewnętrznego mogłoby w znaczący sposób zwiększyć możliwości rozwoju ich firmy. Oznacza to, że pewna liczba restauracji sieciowych działających w Polsce jest otwarta na możliwość współpracy z inwestorem zewnętrznym.
Respondenci wskazali również kilka innych czynników, które w ich ocenie mogłyby stymulować wzrost polskiego rynku restauracyjnego w przyszłości. Były to m.in.:
- więcej nieruchomości w atrakcyjnych lokalizacjach
- korzystniejsza sytuacja na rynku pracy – obecnie restauratorzy borykają się z problemem dużej rotacji personelu i znalezieniem odpowiednich pracowników. Mają nadzieję, że trudności te zostaną złagodzone dzięki powrotom części osób, które w ostatnim czasie wyjechały z Polski w celach zarobkowych, oraz dzięki zasileniu grona osób poszukujących pracy przez obcokrajowców korzystających z możliwości, jakie dało im rozszerzenie Unii Europejskiej.
- wzrost ruchu turystycznego
- rozwój infrastruktury gastronomicznej w Polsce związany z przygotowaniami do Euro 2012.
Inne istotne czynniki wymienione przez respondentów:
- stabilny system podatkowy
- wsparcie finansowe dla sektora ze środków unijnych
- liberalizacja prawa pracy.
Informacje na temat badania
Ankieta została przeprowadzona na przełomie września i października 2008 r. wśród 57 członków kierownictwa wyższego szczebla spółek prowadzących restauracje, bary i kawiarnie sieciowe w Polsce.
Ankieta obejmowała firmy prowadzące sieci składające się z co najmniej trzech lokali w Polsce, jak również sieci międzynarodowe posiadające obecnie mniej niż trzy lokale na rynku polskim ale planujące otwarcie kolejnych. Należy pamiętać, że jedna firma może posiadać więcej niż jedną sieć lokali gastronomicznych.
Ankietę przeprowadzono z użyciem techniki wspomaganego komputerowo wywiadu telefonicznego CATI (ang. computer-assisted telephone interview).
Respondentami byli członkowie kierownictwa wyższego szczebla firm prowadzących sieci gastronomiczne, posiadający wiedzę i doświadczenie w branży pozwalające im na kształtowanie opinii i tworzenie prognoz na temat rynku restauracyjnego w Polsce.
Inne kwestie poruszone w badaniu to m.in.:
- ocena obecnej sytuacji na polskim rynku restauracyjnym wraz z argumentacją
- prognozy na 2009 r.
- oszacowanie tempa wzrostu polskiego rynku restauracyjnego w 2008 r. i prognozy wzrostu w 2009 r.
- główne czynniki stymulujące i hamujące wzrost
- profile głównych graczy (w tym m.in. dane na temat obrotów, działalności zagranicznej, zarządzanie dostawami)
Niniejszy artykuł oparty jest na nowym raporcie, który zostanie opublikowany przez dział PMR Publications w tym miesiącu, pt. „Rynek HoReCa w Polsce 2009. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2009-2010”.
Rynek HoReCa w Polsce 2009. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2009-2010.
Najnowszy raport PMR kompleksowo opisuje rynek HoReCa w Polsce. Omawia najważniejsze trendy rynkowe, wartość rynku i jego segmentów, przy czym każdemu segmentowi poświęcony jest oddzielny rozdział. Przedstawione są również dane na temat udziałów rynkowych oraz profile głównych graczy w każdym z segmentów. W raporcie przedstawiono również analizę systemu dostaw do gastronomii: alkoholi, napojów, żywności suchej i mrożonej. Wyszczególnieni zostali również producenci i dystrybutorzy działający na rynku polskim. Raport zawiera także ich profile. Na potrzeby raportu PMR Research, dział badawczy firmy PMR (
www.research-pmr.com), przeprowadził badanie wśród 57 największych operatorów sieci restauracji, barów i kawiarni działających na rynku polskim. Badanie zostało zrealizowane techniką wspomaganego komputerowo wywiadu telefonicznego (CATI).
Od autora
„W latach 2005-2008 polski rynek HoReCa zanotował szybki wzrost, którego motorem napędowym były m.in. rosnąca siła nabywcza polskich konsumentów, szybsze tempo życia i brak czasu na przygotowywanie posiłków w domu, spadająca liczba osób w jednym gospodarstwie domowym, oraz nowe możliwości korzystania z oferty lokali gastronomicznych, np. podczas zakupów, jako alternatywa dla jadania w domu, czy podczas podróży. Innym czynnikiem stymulującym rozwój rynku była ekspansja centrów handlowych, otwieranie punktów gastronomicznych przy stacjach paliw oraz zwiększające się powierzchnie biurowe. Pomimo dynamicznego wzrostu polski rynek HoReCa nie jest rynkiem nasyconym, zatem jego potencjał wzrostu jest nadal znaczący.
W związku z tym, że segment usług restauracyjnych i cateringowych charakteryzuje się dużą wrażliwością na spadek zarobków, nadchodzące lata przyniosą nieco niższe tempo wzrostu. Będzie ono dalej spadać z powodu niższego poziomu ekspansji sieci, wynikającego z trudniejszych warunków zabezpieczania finansowania.”
Patrycja Nalepa Analityk rynku detalicznego, redaktor raportu „Rynek HoReCa w Polsce 2009. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2009-2010.”